Bezpośrednim pochopem do dania w tytule cytaty z prześlicznego wiersza
"W lesie listopadowym"
nieśmiertelnego Mistrza
Jerzego Harasymowicza
stał się taki oto fragment modrzewiowego tragarza z wyrytym krzyżem i datą 1904.
Fragment ów Tata, wyszedłszy przedwczoraj na wieczorne, odświętne i dobrze,
uczciwie zasłużone piwo w jedynym kosztowskim sklepie,
przytargał był na plecach przez całą wieś,
wymieniwszy u jednego sympatycznego współbiesiadnika
na inną modrzewiową belkę,
którą mniejszy żal zrąbać i spalić.
(Oczywiście wymiana odbyła się najpierw "na gębę".
Wszak Tata, idąc na piwo, z rzadka tylko ma przy sobie odpowiednich gabarytów belkę na wymianę.)
Ale nie tylko to.
Oczywiście, jeszcze o wiele za wcześnie na jakieś uchoDyńskie podsumowania, ale ostatnio bardzo mocno popracowaliśmy nad naszym Domem i z pewnym niekłamanym wzruszeniem uświadomiliśmy sobie, że przecież, kiedy kto mówi, że "buduje dom", sporadycznie tylko oznacza to, że własnoręcznie dźwiga materiał i ciosa czy muruje.
Najczęściej tylko wykłada pieniądze i daje instrukcje.
Tymczasem w naszej UchoDyni, choć Ją tylko remontujemy,
KAŻDA belka i deska będzie nosiła ślady pracy naszych rąk.
Wydaje się nam, że tworzy to niezwykłą, nieporównywalną z niczym więź.
Nie tylko pomiędzy nami i naszym Domem, ale i pomiędzy nami, a tym bezimiennym Majstrem, który w 1904 roku wyrył na belce Krzyż i tysiącami Jego anonimowych Poprzedników i Następców, po których zostały cudowne drewniane konstrukcje i ryty na tragarzach. :D
Sporo przemyśleń i spraw do opisania, fajnych i niefajnych, a między innemi nienajostatniejszą jest tradycyjna niedzielna wycieczka. Tym razem ruszyliśmy lewem brzegiem Sanu.
Cóż, ani "szybkość" internetowego łącza, ani litość nad Czytelnikami nie pozwalają nam opisać wszystkiego, co widzieliśmy,
(a odwiedziliśmy doprawdy niezwykłe, często obrosłe kapitalnymi historiami,
niemal na równi z nieprzebytą gęstwą krzaczorów, miejsca),
więc pewne rzeczy tylko zasygnalizujemy.
Na wypadek, gdyby się ktoś tu dziwnym (i oby szczęśliwym) trafunkiem zabłąkał.
Skoncentrujemy się zatem niemal wyłącznie na takich "pierdółkach", jak ta belka.
Drobiazgach, które akurat sprawiły, że serca nam się ścisnęły nagłym wzruszeniem.
Na zdjęciu powyżej - Temeszów.
Ruiny dworu Dwernickich.
Katowaliśmy Was ostatnio dworami, więc ten poczeka pewnie na lepsze dla się czasy.
(Znaczy wpis, bo "dwór" długo nie postoi.)
A o dworze w Temeszowie można bajdurzyć długo, bo długą i burzliwą historię ma za sobą. Założenia gospodarskie i parkowe, budynki gospodarcze i kilka stawów, tego niewielkiego, ale doprawdy urokliwie, niemal nad samym brzegiem Sanu położonego majątku wciąż są doskonale czytelne.
Niech Wam wystarczy dla zaciekawienia Temeszowem jeden fakcik.
Do 1929 roku stał na sztucznej wyspie na samym środku stawu obronny, modrzewiowy dwór-wieża (później używany w charakterze spichlerza) zaprojektowany w 1702 r. przez Stanisława Fredrę, prapradziadka
ułana, hrabiego, świntucha, humorysty, birbanta i znakomitego poety Aleksandra.
W każdym razie, w rzeczonym dwudziestym dziewiątym roku dwudziestego stulecia po narodzeniu Chrystusa kupił dwór łyk z Dynowa i z pozyskanego modrzewia postawił sobie w Dynowie chałupę, która stoi do dziś.
Ostała się, oprócz budynków gospodarczych, w zakątku starego parku dworska kaplica
p.w. Matki Bożej Ostrobramskiej , czyli też od 1968 r kościół filialny parafii dydyńskiej
(w Temeszowie właśnie w czasie napadu UPA spłonęły starodawne księgi parafialne z kościoła w Dydni, które pożyczył celem przestudiowania i uzupełnienia emerytowany ksiądz,
zamordowany zresztą "przy okazji" tegoż napadu)
.
Prosta budowla i niewydumana.
I pewnie dlatego niesamowita.
Aż chce się Człowiekowi siąść na ławeczce pod lipami i podumać
przy ogłuszającym wtórze gniazdujących mrowiem w starodrzewiu ptaków.
Prosta budowla?
A popatrzcie na te neogotyckie drzwi!
I na tę, zachlapaną brzydką olejną farbą, nieprawdopodobną kowalską robotę z wykutą datą 1893 !
Toż nie tylko wyjątkowo paskudnym niechlujem, ale i ostatnim sukinkotem trzeba być, żeby takie coś popaćkać farbą ! A jeżeli już, to z jęzorem na brodzie starannie nie wyczyścić!
Aż się boimy zastanawiać, jakie drzewo może być ukryte pod farbą na drzwiach!
Ech! Jadziem dalej, choć serce boli! Nerwy nam się jeszcze przydadzą. Więc tylko mimojazdem zarejestrujmy zupełnie niewidoczną z drogi dawną cerkiew grekokatolicką pw. św. Michała Archanioła z 1812 roku w Witryłowie. Dziś kościół filialny parafii w Końskiem.
Najładniejsze w tym kościółku jest niestety tylko położenie i "grota Matki Bożej". Ikonostas uległ zniszczeniu, a samą cerkiewkę uratowano przed zupełnym zniszczeniem dopiero w 1981.
Należy się witryłowskiej świątyńce miejsce w naszym wpisie, jak psu kość, choćby i z tego tylko powodu, że Go wzięła spod cerkwi zaszczepkę zielonej hortensji i floksa.
Przyjęły się. :DDD
Prezes miał okazję zapoznać się z sympatyczną witryłowską kozą, która, na nieszczęście, okazała się być, podobnie jak On, miłośniczką Scoobiego.
I to miłośniczką o nienasyconym apetycie!
Prezes nie był jednak skłonny nakarmić kozę
(nawet sympatyczną skądinąd)
swoją nową gazetą!
Wyraził to na tyle dobitnie, że ani koza, ani my, ani Scooby nie mieliśmy najmniejszych w tym względzie wątpliwości!
Mogło by się zatem wydawać, że skoro "oficjalny zabytek" niespecjalnie ciekawy, to nie ma w Witryłowie do zobaczenia nic, oprócz takich oto banalnych, napółziemnych piwniczek (:DDD)
i kilku fajnie wykończonych starych drewnianych chałup, gdyby nie kazało nam dać po hamulcach...
Takie coś!
No, nie wiemy jak Wy, ale myśmy kilka niezwykłych rzeczy na Pogórzu widzieli, natomiast takiej, przydrożnej, z łamanego kamienia kapliczki jeszcze nie!
Ktoś się ad maiorem Dei narobił!
W środku ludowa Pogórzańska Pani i stareńkie, drzewniane tabernakulum.
A kapliczka w ogóle nie zamknięta!
Ech, szczęśliwi ci witryłowianie, że się złodziejstwa nie boją!
Na zewnątrz w jednej wnęce święty "Reprobus", (czyli "Odrażający").
Wyjątkowo ponoć paskudny olbrzym, przedstawiany niekiedy w ikonografii jako mający na karku głowę psa, zamiast ludzkiej.
Biedak, który był tak brzydki, że myślał, iż nie ma duszy
i męczeńską śmiercią chciał ubłagać Boga aby Mu ją dał!
A który znany jest bardziej z przydomka Christo-phoros,
"Niosący Chrystusa".
Krzysztof.
Jeden z Czternastu Wspomożycieli. Zamęczony za Trajana Decjusza ok 250 rok.
Z drugiej za to, wygląda na Boży świat
od niedobrego króla Czech i Niemiec
Wacława IV Luksemburczyka,
Roku Pańskiego 1393,
męczon okrutnie i wreszcie utopion w Wełtawie za Wiarę i zasady,
niezwykle popularny u nas, biskup praski Jan Nepomucen
W trzeciej, niezidentyfikowana płaskorzeźba, w której domyślamy się "Matki płaczącej".
Acz głów pewnie na to nie odważylibyśmy się postawić.
(W każdym razie swoich! :D)
Po czymś takim, co zobaczyliśmy w Witryłowie,
nie możecie się chyba dziwić, że przy następnej, stojącej w szczerym polu już w Końskiem
kaplicy również nadepnęliśmy hamulec.
I słusznie!
Jest to wystawiona w 1938 r., a dziś już nieużywana dworska kaplica mszalna p.w. św. Andrzeja Boboli, który to święty w jakiś tam legendarny sposób związany jest z Końskiem.
Cóż, niby, oprócz tego, że to rzadka u nas konstrukcja przysłupowa, nie ma w tej kaplicy nic ciekawego,...
Ale popatrzcież znowu na drzwi! :D
Niezłe, co?
Sam XVIII w. dwór Korczyńskich w Końskiem zostawiamy sobie na kiedy indziej.
Zwłaszcza, że dziś to własność prywatna, a Właściciele chyba nie przepadają za intruzami, o czym świadczą tabliczki.
Może się jeszcze sami nie zdążyli nacieszyć posiadaniem?
Oby następne pokolenia nabrały z tego przepięknego miejsca nawyku szczeropolskiej gościnnej serdeczności i świadomości, że to, czym mają szczęście się zajmować i szczycić, jest również dziedzictwem całego, wyjątkowo niesprawiedliwie doświadczonego przez Historię Narodu.
Podobnie zostawiamy z boku na później (z żalem zresztą)
naprawdę duuużej urody drewnianą dawną cerkiew w Końskiem pw. Przemienienia Pańskiego.
Cerkiew zbudowano w tzw. "narodowym stylu ukraińskim", czyli takim "post-huculskim",
(coś jak nasz "zakopiański",
który też się zresztą jeszcze tutaj pojawi w bardzo niefajnym kontekście),
Acz z pewnością nie jest to nasz ulubiony styl jeżeli idzie o architekturę cerkiewną,
to z całą pewnością nie możemy odmówić mu monumentalnego piękna.
Hmmm, gdyby nas kto jednak zapytał o ulubiony styl architektury cerkiewnej, to chyba właśnie najbardziej nas ruszają takie maluteńkie, nienachalnie piękne, kościółkowe świątyńki z XVIII w jak ta w Krzywem.
Jeżeli idzie o pogórzańską architekturę cerkiewną, to nie wiem czy pamiętacie nasz wpis, w którym pokazywaliśmy cerkiewki w
Obarzymie i Łodzinie,
(Zwróćcie uwagę na charakterystyczne podobieństwa.)
Zbudowane z potężnych modrzewiowych bali.
Ze zdekompletowanymi rozkradzionymi, poniszczonymi ikonostasami.i wyposażeniem
(Że też nigdy, od średniowiecza, ręce Gnojom-Świętokradcom nie usychają!)
Ciekawe czy ktoś opracował już charakterystykę tej zaprawdę specyficznej pogórzańskiej architektury?
(Jeżeli nie, to chyba trzeba to będzie zrobić samemu. :
(Ciekawe kiedy. :/)
Belka inskrypcyjna z datą 1759.
.I ciekawostka!
Widział kto kiedy komin na kościele, cerkwi, bożnicy, czy meczecie? :D
My nie! :D
Dobra jeszcze tylko klamka. :D
...i pomyślimy, komu bije dzwon!
Dzwon, i to ostatni zupełnie, bije otóż czemuś takiemu!
A jest to, nasi Kochani, cała pokryta gontem stara plebanija w Dydni!
Bolało serce jak fix.!
A tutaj...
Pogadaliśmy chwilę z Proboszczem
i rozumiemy doskonale, że dźwignięcie remontu idącego w miliony jest ponad siły Parafii
Ale ten budynek
wzniesiony w 1917 roku według planów Bogdana Tretera w stylu "zakopiańskim"jest jedną z chyba piękniejszych drewnianych budowli w naszej części Polski
I pozwolić mu, ot tak, zgnić, to tak na nasze prostackie sumienia, grzech trudny do wybaczenia!
Grzech wobec Boga i Polski!
A ewidentnie celowe zasłonięcie tego Cuda ciesiołki paskudnym klockiem ogromnej, nowej plebanii wskazuje niestety
na PREMEDYTACJĘ!
Niech Bóg wybaczy winnym, bo my chyba w tym wypadku nie umiemy!
(Zwłaszcza, że (he,he!) Stara Plebania w Dydni znajduje się na
Żeby nieco rozluźnić atmosferę, żegnamy się z Wami zdjęciem
Taty, Prezesa i cerkiewnego okienka w Krzywem, oraz pewną anegdotką.
Otóż Prezes kucając, zaobserwował był niedawno łażącego po desce "robaka" i w związku z nim wywiązał się taki oto dialog:
-Tatusiu, patrz jaki robak!
- To jest Syneczku szczypawka.
Prezes po chwili przyglądania się uciekającej w panice szczypawce:
- Oj, Tatusiu! Ona chyba nie wie, że jest szczypawką!
:DDDD
Bywajcie w zdrowiu!
